Wat is DH?

Dermatitis herpetiformis (of DH) is een huidaandoening die ook wel huidcoeliakie genoemd wordt. Bij deze vorm van glutenintolerantie worden de antistoffen echter niet in de darm, maar in de huidcellen gevormd. Het verhaal over de genen (HLA-DQ2 en 8) en het deel over de T-cellen uit het onderdeel “Wat is coeliakie” is voor dit ziektebeeld ongeveer hetzelfde. Alleen de plaats waar het zich manifesteert is hier dus de huid.

Wat er nou precies in de huidcellen fout gaat is nog minder bekend. Voor wat betreft het hele proces van “beschadigen” van de cellen is er bij coeliakie meer onderzoek naar gedaan. Het enige wat duidelijk lijkt te zijn is “de reactie op gluten”.

De ziekte werd in 1884 al beschreven door Louis Duhring en wordt soms ook wel De Ziekte van Duhring genoemd. Pas in 1967 werd de relatie van deze ziekte met coeliakie ontdekt omdat men toen een overeenkomst zag van de huidcellen bij deze ziekte en de aantasting van de darmcellen bij coeliakie. Pas toen werd ook duidelijk dat een glutenvrij dieet de ziekte onder controle kon krijgen.
Dermatitis herpetiformis is een chronische, jeukende huidaandoening die groepsgewijs (als soort van bloemetje) voorkomt als ronde vlekken, blaasjes. Uiteraard zullen er ook lidtekens ontstaan door het krabben. De rode jeukende plekken komen het meest voor op de strekzijde van ellebogen en knieƫn, schouders en billen. Soms is ook het mondslijmvlies aangedaan. De aangedane cellen bevinden zich in de onderhuid.

DH komt heel vaak samen voor met coeliakie. DH komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen (3:2) Het begint meestal in de leeftijd van 15 tot 40 jaar en bij vrouwen begint het vaak op jongere leeftijd dan bij mannen. Daar waar coeliakie kan voorkomen bij 1 op de 200 mensen, komt DH slechts voor bij 1 op de 5.000 Bij mensen met DH is de kans dat ze ook coeliakie hebben echter wel heel groot. Minstens 1 op de 5 krijgt of heeft ook coeliakie.

De gemiddelde diagnosetijd (tijd tussen het ontstaan van klachten en de diagnose) is heel erg lang. Sommige mensen tobben meer dan 10 jaar voordat de arts erachter komt wat het is. Veelal denkt men eerst aan eczeem of andere huidklachten voordat er getest wordt op “gluten overgevoeligheid”. Ook hier is een biopsie de enige goede mogelijkheid voor de diagnose. Het nemen van een biopt gaat wel wat eenvoudiger dan bij een biopsie uit de darm, natuurlijk. Men onderzoekt overigens (ook) een stukje niet aangetaste huid.

Net als bij coeliakie is er ook een sterk verhoogde kans op het hebben of krijgen van andere auto-immuunziekten, zoals bepaalde schildklieraandoeningen maar ook diabetes, type 1.

De behandeling van DH is dus primair ook een strikt en levenslang glutenvrij dieet.
Daarnaast zijn veelal (ondersteunende) medicijnen nodig gedurende de eerste (best wel lange) tijd. Het duurt zeker 6 maanden voordat de eerste tekenen van vermindering van de huidproblemen zichtbaar worden. Meer dan twee jaar duurt het voordat de problemen weg zullen zijn. Maar een enkele dieetfout kan onderweg al weer voor een opleving zorgen. Het herstel verloopt dus veel trager dan bij coeliakie.

Veelal wordt dan ook al direct gestart met een medicinale behandeling. Dapson is wel het bekendste middel. Sulphapyridine en sulphamethoxypridazine zijn anderen. Het is nog niet geheel duidelijk hoe deze middelen precies ingrijpen in die hele “glutenreactie”, maar ze werken. Na een maand of 6 kan men de dosis langzaam gaan afbouwen.

Net als bij coeliakie gaat ook voor DH op – als de ziekte zich eenmaal is gaan openbaren – dat de reactie in het lichaam op gluten een blijvende zaak is.